NATË ME YJE NGA VINCENT VAN GOGH


Thellësia delikate e mendjes së Van Gogh!

Një provë e padiskutueshme e gjenialitetit dhe talentit të pakrahasueshëm të Van Gogh!

Nga REVISTA ARTSPER

Artsper ju fton të zhyteni në thellësitë e “Natës me Yje” të Van Gogh. Megjithëse, kjo vepër mitike është studiuar dhe komentuar në hollësi, detajet e saj ende vazhdojnë të na ngërthejnë dhe magjepsin.

 

Kjo pikturë është një përfaqësim e asaj që mund të shikonte Van Gogh dhe ta riprodhonte në një azil në St-Rémy-de-Provence. Gjatë kësaj periudhe të shqetësuar të jetës së tij, ai pikturoi një nga pikturat më të famshme në historinë e artit, e cila është pjesë e koleksionit të përhershëm të MoMA-s (Muzeu i Artit Modern në Nju Jork) që nga viti 1941. Megjithëse, shumë mund të pretendojnë se kjo vepër është një ngashërim rebelimi nga ana e gjeniut të keqkuptuar, të tjerë janë dakord se, ajo është paraqitja e një gjendje të brishtë mendore. Megjithatë, nëse do të hetojmë më nga afër, kjo vepër nuk është aq e “çmendur” saç është menduar fillimisht. Detajet e kësaj vepre nuk janë krijime të rastësishme, ku çdo element i veprës ka kuptimin e vet; duke përforcuar rëndësinë e kësaj vepre të pabesueshme.    

 

Spiralja

Spiralet janë pa asnjë diskutim aspekti i parë i pikturës që kap vëmendjen tonë. Spiralet e mëdha rrotulluese gllabërojnë pikturën si një dallgë. Ato përthithin vështrimin e shikuesit, duke i lënë ata të trullosur dhe të mrekulluar, si edhe duke ofruar një këndvështrim në thellësitë e mendjes delikate të Van Gogh-ut. Megjithatë, po sikur spiralet të jenë frymëzuar thjesht nga studimi që po bëhet gjithnjë edhe më i famshëm i astronomisë së shekullit të 19-të? Van Gogh ishte i magjepsur pas astronomisë dhe ai lexonte rrgullisht Revistën “L’Astronomie” (Astronomia), e cila redaktohej nga miku i tij Camille Flammarion. Për të paraqitur psikikën e tij të shqetësuar, ai ka imituar riprodhimet shkencore të nebulave. Rrjedhimisht, spiralja nuk ishte një krijim çmendurie, por studimi i një prej interesave kryesore të Van Gogh-ut.  

 

Qielli


Qielli gurgullon dhe rrjedh si një lum, duke e mbështjellë shikuesin me një energji njerëzore. Sigurisht që, në këtë vepër ka një aspekt shpirtëror, që pasqyrohet tek letrat e Van Gogh për të vëllain në atë kohë, ku ai flet për një “nevojë të tmerrshme për fenë. Kështu, natën (ai) del jashtë për të pikturuar yjet.” Rrjedhimit, qielli kthehet në një mjet që Van Gogh e përdor për të kuptuar dhe eksploruar besimet e tij rreth asaj që ka më shumë rëndësi në jetë; jetën pas vdekjes. Ky shqetësim, theksohet në zgjedhjen e ngjyrës(ave) nga Van Gogh, ku tonet e purpurta si pluhur dhe tonet blu në të zezë mbushin qiellin, një zgjedhje që përsëritet edhe në vepra të tij të tjera si tek pikturat “Café Terrace Natën” dhe “Nata me Yje mbi Rhone”.

 

Hëna dhe yjet

Astrofizikantët kanë mbërritur në përfundimin  se, hëna dhe yjet e paraqitura tek qielli i Van Gogh-ut, përputhen me vëzhgimet astronomike në Saint-Rémy-de-Provence më 25 maj 1889. Ylli ‘Capella’ ka qenë veçanërisht i ndriçuar kur Van Gogh-u pikturoi qiellin në vitin 1889, dhe kjo është arsyeja përse ne mund të shikojmë yje shumë më të mëdhenj dhe më të ndriçuar në veprën e tij. Hëna ashtu si yjet, gjithashtu prodhon një sasi të madhe drite, e cila theksohet në pikturë për shkak të përdorimit të rrathëve koncentrikë. Megjithatë, drita mbetet në qiell, ajo nuk përhapet në këndet e pikturës, duke qenë se toka mbetet e errët.


Kulla e këmbanës dhe fshati

Sipas planeve urbanistike të azilit të Saint-Rémy-de-Provence, Van Gogh mund të shikonte vetëm një pjesë të vogël të tokës nga dhoma e tij. Ndryshe nga yjet, kulla e këmbanës dhe fshati nuk janë vëzghuar në mënyrë të drejtëpërdrejtë nga artisti, por janë rikrijuar nga imagjinata e tij. Këto dy elementë ndodhen në fund të veprës së tij, duke marrë vetëm një të tretën e hapësirës. Ato janë manipuluar deri në atë masë saqë të duken sikur janë në lëvizje, ndërsa shtëpitë e rrethuara nga errësira i japin pikturës cilësi si ato të xhamave të pikturuar. Kulla e kambanës dhe kisha e lejojnë Van Gogh-un që të theksojë fuqinë mistike dhe kozmike të qiellit.

 

Pema e qiparisit

Së fundmi, qiparisi gjithashtu është një figurë kryesore e veprës dhe me shumë mundësi një nga më të rëndësishmet. I trashë, i trazuar dhe me pamjen si një flakë së po rritet, ai lidh së bashku dy gjysmat e pikturës: qiellin dhe tokën. Vendimi i Van Gogh-ut për ta  vendosur atë në plan të parë ishte i rëndësishëm. Tradicionalisht qiparisi është një pemë që lidhet me vdekjen dhe sipas Van Gogh-ut, ajo ishte e vetmja mënyrë për të hyrë në jetën përtej tokës.

Kjo vepër mbetet njëherësh, një portretizim i mendjes kaotike të Van Gogh-ut, por gjithashtu një paraqitje e interesave të tij kryesore. Ajo është një provë e padiskutueshme e gjenialitetit dhe talentit të pakrahasueshëm të Van Gogh-ut.  

(Imazhi 1: Van Gogh, “Natë me Yje”, 1889)

(Imazhi 2: Pamje nga afër e nebulës dhe e spirales tek piktura “Natë me Yje”, 1845)

(Imazhi 3: Vincent Van Gogh, “Natë me Yje mbi Rhone”)

(Imazhi 4: Pamje nga afër e pikturës “Natë me Yje”)

(Imazhi 5: Pamje nga afër e pikturës “Natë me Yje”)

(Imazhi 6: Detaje nga piktura “Natë me Yje”)






Burimi:

https://blog.artsper.com/en/a-closer-look/artwork-analysis-starry-night-by-van-gogh/

Përzgjodhi dhe përktheu – Enkeleda Suti.

Comments

Popular Posts