ÇFARË ËSHTË SAKTËSISHT ARTI DIXHITAL? - Artistët po përdorin përparimet e botës moderne për krijimet e tyre artistike

Nga REVISTA ARTPSER


Çfarë është arti dixhital?

Bota e sotshme është e zhytur në teknologji. Studentët po mësojnë online përmes platformave edukative, profesionistë të shumtë po punojnë në distancë, shumë njerëz të rritur gjejnë partnerë romantikë nëpërmjet aplikacioneve online, të gjitha në të njëjtën kohë kur ata po ndajnë të rejat më të fundit të jetës së tyre në mediat sociale. Përvoja njerëzore kolektive po konsumohet nga bota dixhitale. Për këtë arsye, është kuptimplotë që me të gjithë teknologjinë e disponueshme në dorën tonë, artistët, gjithashtu, t’i përdorin përparimet e botës moderne gjatë krijimeve të artit të tyre.


Shumë emra brenda botës së artit po e adresojnë gjithnjë edhe më shpesh rritjen e dominimit të këtij mediumi, por çfarë është saktësisht arti dixhital? Arti dixhital mund të shihet si një termë i paqartë, gjithëpërfshirës i cili përdoret për të përfshirë artet teknologjike, por ai shkon përtej saj. Çdo krijim ku artisti përdor një kompjuter apo një instrument teknologjik konsiderohet si pjesë e këtij mediumi. Teknologjia nuk ka përse të jetë faktori kryesor i veprës së artit në mënyrë që ajo të mund të quhet art dixhital. Për aq kohë sa përdoret një aspekt teknologjik në procesin e krijimit, vepra konsiderohet dixhitale. Kaq e thjeshtë është.                            


Evolucioni i artit dixhital

Tani arti dixhital është një formë e re arti. Termi ka evoluar brenda komunitetit të artit përgjatë shekullit të 20-të. Arti kompjuterik, arti në multimedia, dhe arti kibernetik janë përdorur gjerësisht gjatë viteve 1960-1990. Ashtu si vetë titulli i tij, vetë mediumi është zhvilluar përgjatë disa dekadave.


Arti dixhital filloi formalisht në vitet 1960. Duke qenë se kompjuterat e kësaj periudhe ishin të mëdha sa një dhomë, dhe ato nuk ishin të aksesueshme për masat, diçka e tillë nuk e mundësonte rritjen e përhapjes së këtij mediumi. Vetëm pak artistë në këtë kohë, të tillë si Frieder Nake, kishte akses në instrumente të reja teknologjike. Më vonë, në vitet 1970, artistët dhe shkencëtarët e kompjuterave bashkëpunuan për të krijuar vepra arti të gjeneruara nga kompjuterat. Megjithatë, ishin vitet 1980, koha kur termi art dixhital u përdor për herë të parë teksa ky medium filloi të zinte vend në botën e artit. Rritja e famës së këtij mediumi vazhdoi në vitet 1990, deri në lindjen e botës së internetit. Arti dixhital ka lënë një impakt dominues në botën e artit.                                   


A është arti dixhital me të vërtetë art?

Megjthëse, ky medium ka qarkulluar për disa dekada, njerëzit shpesh kanë tendencën të pyesin mbi legjitimitetin e tij. A mund të konsiderohet arti dixhital një formë e vërtetë arti? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetje thjeshtë; po, ai është art. Ka pasur debate që ky medium nuk mund të konsiderohet art i vërtetë sepse ai realizohet me kompjuter dhe jo fizikisht me dorë. Është thënë gjithashtu se natyra e pafundme e artit dixhital parandalon vetë origjinalitetin e tij. Verprat dixhitale të artit mund të kopjohen pareshtur, duke mos lënë thuajse asnjë gjurmë për veprën origjinale të artit.  


Konkluzion

Skeptikët besojnë se arti dixhital mund të realizohet nga kushdo që ka një kompjuter në përdorimin e tyre personal. Ky medium ndërtohet mbi praktikat tradicionale të artit, të tilla si pikturë, vizatim, dhe skulpturë. Themelet janë thuajse të njëjta.

Madje edhe brenda peisazhit dixhital, artistët janë të aftë që të arrijnë vetë stilin dhe dhuntinë e tyre artistike. Artistët dixhital kalojnë nëpër të njëjtat procese që përjetojnë artistët e mediumeve tradicionale. Ajo kërkon krijmtari dhe një nivel të lartësuar praktike. Arti dixhital është si çdo formë tjetër arti. I vetmi dallim është se ai krijohet me instrumente dixhitale.

(Imazhi 1: Sabrina Ratté, Aliquis, 2019)

(Imazhi 2: Max Parisot du Lyaumont, Le Pape des Escargots version Noir et Blanc, 2021)

(Imazhi 3: Frieder Nake, Homazh për Paul Klee, 13/9/65 Nr.2, 1965)

(Imazhi 4: Clément Dezelus, Hotel Rozë, 2016)

(Imazhi 5: Jesús Perea, M377, 2018)





Burimi: https://blog.artsper.com/en/a-closer-look/what-exactly-is-digital-art/

 

Përzgjodhi dhe përktheu – Enkeleda Suti.

 

Comments

Popular Posts